Mizo te leh Rimawi khawvel
By: Lalrinfeli

Photo by - Joe Joseph

         Mizo te hi hmanlai atang tawh a zai leh rimawi ngaina hnam kan ni tih a hriat theih mai awm e. Hunpuiah te, Pathian biakna hmunah leh khawhar lenpui naah te zai leh rimawi hmangin kan inawi thin a, eizawnna atana hmang pawh an awm nual tawh ani. Amaherawhchu kan ram ala zim em avang leh sum dinhmun ala hniam em avang in  duh angin music industry ah hma kan sawn chak theilo hle ani. Chumi chungchang chu hre ran in, MZI (Mizo Zaimi Insuihkhawm) chuan rimawi lama tui mite tan hma la in zirna kawngah Arts te, Science te a awm ang hian B.Mus Bachelor of Music chu awm ve se tiin sawrkar lamah pawh an thlen tawh a, vawilehkhat a tih vut chu harsa deuh mahse sawrkar lam pawhin an ngaihtuah chhunzawm tur a ngaih a ni. 

          B.Mus hawn ala ni chung pawhin  music lama hmasawn duh tan chuan hmun hrang hrangah mimal enkawl music zirna hmun te hawn ani a, a zirtirtu leh zirlai tan pawh a hlawk thlak hle ani. Chutih rual in rimawi khawvel kan chenchilh dawn hian kan zirlai kan thlauhthla tur tihna ani lova, rim taka kan thawh phawt chuan a pahnih in ka ti kawp thei ani tih kan hriat atha awm e. Hna zawnna kawngah pawh mithiam tak leh thiam lemlo te chu a in tluk tlan theihloh ang chiah hian music industry ah pawh zirna hi pawimawh em em ani.
            
            A dawt leh ah chuan zai mite tan recording a awlsam zawk nan leh mahni pawh a duhtawk a zai zir nan musical instrument pakhat tal hneh taka thiam hi a pawimawh a.  Mizo te hi hnam naupang tak kan la nih vang nge ni, ze nghet leh tei rei peihna hi kan tlachham em em a, chu chu hre ran in zai mi te hian Principles nghet cherh chawrh kan neih hi a tul em em bawk ani.
           
           Ram changkang zawk te’n music library ah neih hre ran in Mizoram a rimawi alo changtlun zawk nan MDM (Music Domain Mizoram) hi 2011 khan din alo ni ve tawh a. MDM hian zaithiam tamtak te’n an sum hmuh nan tiin diklo taka zuartu leh hmangtu te ti tawhlo tur a ngen in hmun hrang hrangah  lehkha te sem in an vak kual thin a, hemi bakah hian demand channel lama a thlawn a en theih chu nuai bo tumin  sponsorship atang te a pawisa lut thei music channel chu siamchhuah nise ati a ni. MDM library hi a hmangtu an lo pung chho zel a, vawiin ni thlengin cable TV 70 chuangin an hmang tawh ani. Kum 1 chhungin zaimi te hnenah MDM hian cheng 700000 an semchhuak tawh a ni. Mizo music industry ah hian MDM hian zaithiamte hlutna a pek mai bakah rimawi ngaina, mi rinawm tak tak te avangin Mizo Music Industry chuan hma a sawn phah hle.
              
            Chumi piah lamah chuan MDM hruaitu te hmalakna in Website siam ani a, chu chu April 1, 2015 ah hman tan theih tura duan a ni. You Tube ah music video a thlawna upload thin khan, he website ah hian i music video upload anih chuan pawisa I hlawh thei tawh dawn a ni.
            
Photo by - Joe Joseph

        Zoram rimawi khawvel luhchilh a, eizawnnan i hmang duh anih chuan, a pawimawh ber chu recording studio changtlung tak neih ani a. Recording studio tha kut chhuak chu a rintlak ngei ngei dawn a. Hemi tur hian soundtrack siam man ah cheng 1500 atanga intan in, live recording ti tur in cheng 3000 atanga intan chho ani. Music Video siam i duh ngei ang a, chumi tur chuan a tlem berah cheng 6000 atangin a intan chho a. Tunlaiah mizo videographer tha tak tak kan nei tawh a, kan duh leh kan remchan theihna ber te kan hmang thei ani.  A man zat chu I music video siam duh dan a hril ber thin ani.

                Rimawi hi sumdawnna a i hmang dawn anih chuan, adviser leh manager neih that a pawimawh. Hei hian zaithiamte hma hun thui takin a nghawng thei ani. Chutih rualin promoter te pawh hi an pawimawh tel em em bawk.

             Zai a rawih i nih chuan, MZI thuchhuah siam angin cheng 3500 aia hniam lovin rawih  ini tur a ni. Hei hi chu a ruai tute nen an inbiakremna anih tawh ang. Mahse an rate siam aia tlawm chuan MZI in rawih an phal lo a ni. Heng rate kan tarlan ang te hi Mizoram chhung bik niin, ram pawn lamah chuan a rate hi a tlem lo tlangpui ani.

              Hetih lai hian zaithiam thenkhat lar duh vanga, hlawh nei mang lova, sawm kal theih kan awm thin a. Heng zaithiamte hian kan mizo zaithiamte mai bakah mizo zaithiam industry  hlutna leh zahawmna an ti hniam fo thin. Chuvangin, zaithiamte pawh heti lamah hian kan fimkhur a tul hle.

           A tir lamah kan sawi tawh ang khan rimawi khawvel zau zawk a dai tur hian thiamna sang neih hian tangkaina tam tak a nei ani. Mizoram pawn lamah i chhuak duh anih phei chuan, tawng thiam hi a pawimawh em em tih hriat tur ani.

         A tawp ber atan chuan, pawl dang anga thawh hona tha kan mamawh ang bawkin, Mizo zaimite hian thawh hona tha lehzual zawk neih tum ila. Chutih rualin chuan mipui te pawhin kan artist te thawhrimna zarzo tum a, diklo taka zawrh chhawn leh lei hi sim in, an chanpual hi khawih chingpen sak lo hram ang u.

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

Mizo Men’s Fashion Through The Ages

Technological impact on language usage among the youth (How language usage in personal space is slipping over formal space)