Mizo te leh Rimawi khawvel
By: Lalrinfeli
| Photo by - Joe Joseph |
Mizo
te hi hmanlai atang tawh a zai leh rimawi ngaina hnam kan ni tih a hriat theih
mai awm e. Hunpuiah te, Pathian biakna hmunah leh khawhar lenpui naah te zai
leh rimawi hmangin kan inawi thin a, eizawnna atana hmang pawh an awm nual tawh
ani. Amaherawhchu kan ram ala zim em avang leh sum dinhmun ala hniam em avang
in duh angin music industry ah hma kan
sawn chak theilo hle ani. Chumi chungchang chu hre ran in, MZI (Mizo Zaimi
Insuihkhawm) chuan rimawi lama tui mite tan hma la in zirna kawngah Arts te,
Science te a awm ang hian B.Mus Bachelor of Music chu awm ve se tiin sawrkar
lamah pawh an thlen tawh a, vawilehkhat a tih vut chu harsa deuh mahse sawrkar
lam pawhin an ngaihtuah chhunzawm tur a ngaih a ni.
B.Mus hawn ala ni chung
pawhin music lama hmasawn duh tan chuan
hmun hrang hrangah mimal enkawl music zirna hmun te hawn ani a, a zirtirtu leh
zirlai tan pawh a hlawk thlak hle ani. Chutih rual in rimawi khawvel kan
chenchilh dawn hian kan zirlai kan thlauhthla tur tihna ani lova, rim taka kan
thawh phawt chuan a pahnih in ka ti kawp thei ani tih kan hriat atha awm e. Hna
zawnna kawngah pawh mithiam tak leh thiam lemlo te chu a in tluk tlan theihloh
ang chiah hian music industry ah pawh zirna hi pawimawh em em ani.
A dawt leh ah chuan zai mite tan
recording a awlsam zawk nan leh mahni pawh a duhtawk a zai zir nan musical
instrument pakhat tal hneh taka thiam hi a pawimawh a. Mizo te hi hnam naupang tak kan la nih vang
nge ni, ze nghet leh tei rei peihna hi kan tlachham em em a, chu chu hre ran in
zai mi te hian Principles nghet cherh chawrh kan neih hi a tul em em bawk ani.
Ram changkang zawk te’n music
library ah neih hre ran in Mizoram a rimawi alo changtlun zawk nan MDM (Music
Domain Mizoram) hi 2011 khan din alo ni ve tawh a. MDM hian zaithiam tamtak te’n
an sum hmuh nan tiin diklo taka zuartu leh hmangtu te ti tawhlo tur a ngen in
hmun hrang hrangah lehkha te sem in an
vak kual thin a, hemi bakah hian demand channel lama a thlawn a en theih chu
nuai bo tumin sponsorship atang te a
pawisa lut thei music channel chu siamchhuah nise ati a ni. MDM library hi a
hmangtu an lo pung chho zel a, vawiin ni thlengin cable TV 70 chuangin an hmang
tawh ani. Kum 1 chhungin zaimi te hnenah MDM hian cheng 700000 an semchhuak
tawh a ni. Mizo music industry ah hian MDM hian zaithiamte hlutna a pek mai
bakah rimawi ngaina, mi rinawm tak tak te avangin Mizo Music Industry chuan hma
a sawn phah hle.
Chumi piah lamah chuan MDM hruaitu
te hmalakna in Website siam ani a, chu chu April 1, 2015 ah hman tan theih tura
duan a ni. You Tube ah music video a thlawna upload thin khan, he website ah
hian i music video upload anih chuan pawisa I hlawh thei tawh dawn a ni.
| Photo by - Joe Joseph |
Zoram rimawi khawvel luhchilh a,
eizawnnan i hmang duh anih chuan, a pawimawh ber chu recording studio changtlung
tak neih ani a. Recording studio tha kut chhuak chu a rintlak ngei ngei dawn a.
Hemi tur hian soundtrack siam man ah cheng 1500 atanga intan in, live recording
ti tur in cheng 3000 atanga intan chho ani. Music Video siam i duh ngei ang a,
chumi tur chuan a tlem berah cheng 6000 atangin a intan chho a. Tunlaiah mizo
videographer tha tak tak kan nei tawh a, kan duh leh kan remchan theihna ber te
kan hmang thei ani. A man zat chu I
music video siam duh dan a hril ber thin ani.
Rimawi
hi sumdawnna a i hmang dawn anih chuan, adviser leh manager neih that a
pawimawh. Hei hian zaithiamte hma hun thui takin a nghawng thei ani. Chutih
rualin promoter te pawh hi an pawimawh tel em em bawk.
Zai
a rawih i nih chuan, MZI thuchhuah siam angin cheng 3500 aia hniam lovin
rawih ini tur a ni. Hei hi chu a ruai
tute nen an inbiakremna anih tawh ang. Mahse an rate siam aia tlawm chuan MZI
in rawih an phal lo a ni. Heng rate kan tarlan ang te hi Mizoram chhung bik
niin, ram pawn lamah chuan a rate hi a tlem lo tlangpui ani.
Hetih
lai hian zaithiam thenkhat lar duh vanga, hlawh nei mang lova, sawm kal theih
kan awm thin a. Heng zaithiamte hian kan mizo zaithiamte mai bakah mizo
zaithiam industry hlutna leh zahawmna an
ti hniam fo thin. Chuvangin, zaithiamte pawh heti lamah hian kan fimkhur a tul
hle.
A tir lamah kan sawi tawh ang khan rimawi
khawvel zau zawk a dai tur hian thiamna sang neih hian tangkaina tam tak a nei
ani. Mizoram pawn lamah i chhuak duh anih phei chuan, tawng thiam hi a pawimawh
em em tih hriat tur ani.
A
tawp ber atan chuan, pawl dang anga thawh hona tha kan mamawh ang bawkin, Mizo
zaimite hian thawh hona tha lehzual zawk neih tum ila. Chutih rualin chuan
mipui te pawhin kan artist te thawhrimna zarzo tum a, diklo taka zawrh chhawn
leh lei hi sim in, an chanpual hi khawih chingpen sak lo hram ang u.
Tha hle mai
ReplyDelete