MUSIC INDUSTRY in MIZORAM - Music and Arts Group
Mizote
hi rimawi ngaina tak hnam kan ni a, kan pi leh pute atangin zaia, rimawi hmanga
in kawma, in awitlei thin kan nih miau avangin rimawi hi chu kan hnam nunphung
a bet tlat a ni. Pathian biakna hmunah te, khawhar leh lusun tawrhpuinaah te
zai leh rimawi hmangin kan in awi thin a. Mizo te rinawmi khawvel-ah ah chuan Zai,
Khuang leh tringtrang chi hrang hrang te a tel a, Phenglawng leh Phaiphuleng,
thing hmanga siam te chu an lar em em bawk ani.
Mizo rimawi chanchin hi alo chhuahna tak chu
chhui chian a har hle a, amaherawhchu AD 1300-1400, Thantlang vela an awm lai
atanga chin tan ni a ngaih a ni. Pu B.Lalthangliana chhinchhiah dan chuan, heng
hunlaia hnam hla rawn chin chhuah te chu Dar hla, Bawh hla, Hlado, Nauawih hla
te an ni. Kum zabi 15 atanga kum zabi 17, Lentlang-a an awm lai vel khan hla
tam zawk chu alo chhuah belh bawk ni a rin ani. Kum zabi 17 tawp lamah chuan
Mizote chuan Mizoram chu an rawn luah tan a, hetih hunlai hi Sap ho in India
ram an rawn awhbet hunlai e ti lo chuan Mizo te rimawi chuan hma a sawn em em a
ngaih ani a. A chhan ber chu sap ho rimawi kalphung leh Mizote rimawi chin dan
sa te chu hmanpawlh anih tak vang ani.Chu mai bakah, Kristianna in Mizote an
luhchhilh hnuah phei chuan zaina hmanrua te chu alo changtlung sawt em em ta
ani.Biak inah te chuan Khuang mai bakah tringtrang te chu hman alo ni ta zel
bawk ani.Kum 1907 khan Mrs.Fraser chuan sap ho hman thin phaiphuleng chi khat
chu a rawn keng lut ta a. Tichuan, Mizo rimawi chuan tun thlengin hma a sawn
phah ta em em bawk ani.
Tunlai
khawvel changkang zelah pawh eizawnna atan hmang te pawh an awm nual mai.
Zaithiam te leh rimawi lama thiamna tak tak nei te kan pung chho zel bawk a, an
thiamna te Mizoram chhung chauh lo pawh a, ram pawna hmingtha tak tak an awm
chho zelin sulhnu nei tha tak tak an awm nual bawk a ni.
Amaherawh chu khawvel changkang
zelah rualawhna leh hmasawnna duhna kan nei chho zela, Zaimi insuihkhawm pawlte
leh MDM-te chuan zaimite leh rimawi lama thiamna nei te tan hamthatna tur a
siam ve ta nual a. MZI te chuan hma la in zirna kawngah te Arts te, Science
etc. a awm ang hian B.Mus (Bachelor of music) chu awm ve se tiin Sawrkar lamah
pawh an lo thlen tawh a. Amaherawh chu thawklehkhata hmalak a harsat avangin
remchang hmasa ngaihtuah tura tih a ni. Tin, Mizo te hian Music Industry kan
nei
Ram
changkang te chuan music library an nei
hrang thlap thin a. Chutiang ang tih dan chu en tawninin Mizoram a rimawi alo
changtlun zawk nan MDM (Music Domain Mizoram) hi 2011 khan din alo ni ve tawh
ta a. MDM hian zaithiam tamtak te’n an sum hmuh nan tiin diklo taka zuartu leh
hmangtu te ti tawhlo tur a ngen in hmun hrang hrangah lehkhate sem in an vak kual thin a, hemi
bakah hian demand channel lama a thlawn a en theih chu nuai bo tumin sponsorship atang te a pawisa lut thei music
channel chu siamchhuah nise ati a ni. MDM library hi a hmangtu an lo pung chho
zel a, vawiin ni thlengin cable TV 70 chuangin an hmang tawh ani. Kum 1
chhungin zaimi te hnenah MDM hian cheng 700000/- an sem chhuak tawh a ni. Mizo
music industry ah hian MDM hian zaithiamte hlutna a pek mai bakah rimawi
ngaina, mi rinawm tak tak te avangin Mizo Music Industry chuan hma a sawn phah
hle.
Chumi piah lamah chuan MDM hruaitu
te hmalakna in Website siam ani a, chu chu April 1, 2015 ah hman tan theih tura
duan a ni. You Tube ah music video a thlawna upload thin khan, he website ah
hian i music video upload anih chuan pawisa I hlawh thei tawh dawn a ni. Tin
award changtlung tak Thazual Award pawh MDM artist te tan hian siam a ni bawk.
MZI
lam artist te hian LPS cable network-ah an pe lut tlangpui a, MDM te hian Zonet
Cable TV network-ah an pe chhuak thung a ni. Tin tunlai khawvel changkang zelah
social media-te hman tangkai nachang kan hre chho zela, heng MDM leh MZI te
hnuaia awm kher lo in mahni a social media platform lian tak Youtube channel-te
nei in chuta tang chuan hlawhtlinna chang chho tate pawh an awm ve ta nual mai
a ni.
Mizo
te sawi tawh ang khan rimawi ngaina hnam kan nih angin tunlai khawvel milin
rinmawi lamah pawh kan lo in her danglam ve zel a, rimawi lam tui kan lo awm
zelah ah hian rimawi hmanga eizawnna pawh he aia mumal leh hmasawn zawka hma
kan lak zel hi a tul tak zet a ni.
(Music and Arts Group, MJMC 3rd semester 2018: Wendy Ramthatpuii, Hmingthanpuii, Joshua Lalduhawma, F.Lallawmkima, Lallawmzuala.)
(Music and Arts Group, MJMC 3rd semester 2018: Wendy Ramthatpuii, Hmingthanpuii, Joshua Lalduhawma, F.Lallawmkima, Lallawmzuala.)
Comments
Post a Comment