Mihring Taksa a Thil Mak Thenkhat
Eric Thangliansanga (2016 Batch)
Mihring taksa hi mak danglam tak ani a, kan hmuh leh
hriat mai piah lamah hian kan hriat loh tamtak a awm a. Chu’ng kan la hriat
lohte hriat tum chuan mithiam ten zir chianna an nei mek reng a. Hriat belh an
nei zel bawka tun hma jum 100 kal ta mai ai kha chuan hriat belh pawh kan nei
ngah tawh a. kan taksa peng hrang hrangte pawh an hnathawh dank an chian belh
zel ti ila kan sawi sual awm lo e.
Minawlpui ina kan ngaihven leh hriat kan chak, a chhan
tak hriat si loh, mahse kan taksa a thil mak danglam tak tak lo thleng te hi sawi zau the ang.
A hmasa ber ah chuan kan ke phah hi kan upat ang zel
hiam a thang ve zel em tih zawhna hi I han chhang teh ang.
Hei hi thil awm thei tak ani, kum tam tak kan kephah
te kan hman hian tihrawl leh that e alo
chak lo ve thei a , hei hian kan ke kawn chu a ti phek zual sauh a chumi awmzia
chu kan ke pawh tlemin a than belh dan tih na a ni. Amaherawhchu he thil hi mi
zawng zawng ah a thleng vek chuang lo. Hrisel loh natna benvawn thenkhatte ah
hian a thleng duh bik nia sawi a ni. He thil hian pheikhawk size chu size khat
lain a ti lian thei a ni.
Hmeichhia hian vawt an ti thin zawk tak take m.
Hmeichhia te hian mipa aiin taksa thau an ngah mai bak ah an taksa chhungril ah
hian lum na a khawl hnem zawk a. Chuchuan kawchhung a vawng tha a mahse an
taksa hmawrte erawh a vawng lum ve lo thung. Taksa hmawr te a vawh miau chuan
taksa pumpuiin vawt a ti ve nghal thuai thin . Chu mai piah lamah zirchianna in
a tarlan dan chuan hmeichhia te hian mipa aiin vawt twrh theihna an nei tlem
zawk a ni. Pawm vawhna inang ah mipa leh hmeichhia awmdun ta se hmeichhia
kutzungtrang a thisenzam te hi an tawm hma zawk a chuvang chuan an vun pawh
alaw dang hma zawk a ni.
Tar leh upate hian rim an nei rëng em?
Hei hi thil dik a ni a. Mahse tun hnaia zirchiannain a tarlan dan
chuan thlai leh valaite pawh hian rim an nei ve tho bawk ni a hmuhchhuah a
ni. Mak deuh mai chu he zirchiannaa an
hmuhchhuah chu tar leh upate ai mahin thalai leh la vailaite hian rim an nei na
zawka hriat a ni. I rin loh lam daih a
nih rinawm.
Ruh leh tha na hian khaw awmdan min hriattir thei rëng
em?
Khua a chhiat dawn hnaih hian atmospheric pressure hi
nasa takin a danglam duai thin a. He
danglamna rawn thleng thut hian taksaa tihrawl thenkhat chu a tifân thei a, chu
chuan tihrawl na leh vung a thlen thei ta thin a ni. He thil hi mihring hrisel pangngai taksaah
chuan tlem tê leh hriat tham loh ni mah se, ruh leh tha na—a bikin ruh
she—neite taksaah erawh a rawn lang thuai thin a ni. He’ng kan sawi mai bakah hian khaw lum zawng
pawh hian nghawng thui tak a nei thei.
Kum 2007 khan Tufts University-a mithiamte chuan khaw lum zawng degree
10 zela a hniamin ruh na chhetein a titam thei a ni.
Eng vangin nge kan pum a rîk thin?
Hei hi kan taksaa kan thil lakluhte lo thial sawmtu inmung
leh kan pumpui tihrawl insawng tê vanga thleng a ni. A tlangpui thu-ah chuan he’ng kan taksa
hnathawktute hian kan pum chhunga chaw kan lakluh an inring a ni ber. Hetiang pumpelh dan tha ber chu a khat tawka
chaw leh eitur ei zeuh zeuh a ni.
Eng vangin nge kan zaka thlan chhuak rim hi a
rimchhiat bik?
Mihring taksa hian thlan tihchhuah theihna (sweat
glands) chi hnih a nei a. A tlangpui thu-in chu’ngte chu kan leh bân te atanga
chhuak chi thlan hi chu tui leh chi (salt) inchawhpawlh a ni. Amamerawhchu kan zak hnuai leh kapa thlan
chhuak thin erawh hi chuan tui hnâng mawm a tichhuak a, hei hi bacteria te’n an
ngainat em em a ni. A nihna takah chuan
kan zak emaw kan kap rimchhiat vang hrim hrim ni loin a bawmtu, mit lawng
ngawta hmuh theih loh bacteria rim hi a ni zawk.
Comments
Post a Comment