Rualbanlote Chanvo

- Rebec Darhmingthangi & C. Zothanpuia

Mizoram Kristian za a za a inchhal ve thin Mizote zingah hian hnam dang ang bawkin pian phunga rualbanlo kan tih tepawh kan lo awm ve ta nuk mai. Hei hi hringnun chu a ni miau si a, he khawvela kan awm chhung hi chuan kantawn ve tur reng ani. Kan ram hi mite leh lian inthliarna awm lohna ram, mi tinreng angkhata kan lenna ram kan lo tihve thin a ni a, chutiang khawpa inthliarna  awm si lo ramah hian piangsualte leh rualbanlo te dinhmun leh chanvo hi ava la nep si em!


Kan hla phuah thiam ‘Poet of the century’ nihna chanvo hial an lo pek tawh Pu Rokunga pawn,“Kan zotlang ram nuam hi chhawrpial run i iang e” a lo ti hial a. Hetiang khawp hian kan ram hi a mawiin a lo nuam a nih si chuan, a chhunga mihring chengte dinhmun hi a hmu sual nge, a sawi angem em hi chuan a mimir dinhmun hi a mawiin a nuam chuang si lo.
                  
Chumi tichiang tur chuan rualbanlo te dinhmunah hian kan pakai chhoh ngei a ngai ang. A minawlpui chu kan zalenin, mipa leh hmeichhia inthliarhranna awm lo khawpin kan society hi a nuam a. Nimahsela nuam ti taka kan len lai hian kan rualbanlo unau te hi kan va ngaihthah si em. An tan hian thil tha leh hmun nuam leh nunphung hahdamthlak zawk zawnsakin, chanvo pek kan tum em? Kan hla phuahthiam tam takin rualbanlote ‘ngaihsakna leh hmangaihna’ an kurpui viau lai hian a tiha tih erawh a awm chuang si lo a nih hi.

Rualbanlo kan tih a bik takin pianphunga rualbanlo, rilru kim, fing si te zingah hian an harsatna tawh thinte su kiang turin mipui leh sawrkar hian thiltih a va nei tlem em. Sawrkar lam han thlur bing ta ila, kan sawrkar laipui chuan dan siamin rualbanloten harsatna tam tak an tawh thin sut kian pui nan PWD Act 1995 Chapter ‘viii’ hnuai ah thupek hrang hrang a siam a.

Mizoram khawpui ber Aizawl-ah ngei pawh he dan hi kan la ngai pawimawh lo em em a. A bik takin mahni ke a kal thei tawh lo wheelchair hman ngai te leh mit a khaw hmulo te tana kawng a awlsam zawk nana office leh kan vantlang hmun pawimawh hrang hrang ah kalkawng bik(ramp) siam tur ti a sawrkar dan bu in a chhuah pawh he  dansiamtu leh kengkawhtu ber tur a ngaih PWD Department-ah takngial pawh an dan siam bawhzuina hnuhma hmuhtur a awm lo a. Kan hriat theih chinah Social Welfare Department-ah chiah hian hetianga hmalakna hi hmuh theihin a awm a, Mizoram-a office lian ber pawla kan chhal theih tur ‘Secretariat’-ah takngial pawh hmuhtur a la awm lo hian rualbanlo te hi kan ngaih pawimawh  tawk loh zia a ti lang chiang em em a ni.

Zirna in pawh han thlir leh ta ila, Mizoram chhunga zirna in hrang hrangah rualbanlote tana kawng kan sial sak hi a la tlem em em a, zirna in lian tak tak tam tak zingah hian Mizoram University leh Pachhunga University College-ah chiah Kalkawng bik (ramp) hmuh tur ala awm te hian ngaihtuahna a ti thui hle mai. Rualbanlo te kan ngaihtuah kan tih mek lai hian ngaihthah chin hi kan va ngah si em. An hmasawnna tur ngaihtuahpui inti mek chung si hian kan ngaihtuah tawk loh zia chu a chunga kan tarlan takatang te hian a lang chiang hle awm e.

Hetiang hi kan Mizoram dinhmun a nih mek lai hian, mizo zingah rualbanlo mi chhuanawm tak tak an chanvo leh dikna tundin tuma lo bei ve mek mi tam tak an awm ve bawka, chung zinga han tarlan ka duh chu tlangval chhuanawm tak Nicky Chhakchhuak, a duhthlanna leh pianpui pawh nilo accident vanga a ke hlauh ta , a damchhunga wheelchair-a hun hmang tawh tur a ni. A ni hian nasa takin rualbanlo ten an chanvo an chan ve ngei theih nan a bei nasa em em a, tunhnai maiah pawh Ragiv Gandhi Stadium mualpuiah inkhel en ve tumin harsa tak karah a wheelchair nen a kal ve a, mahse a hmun a thlen chuan luh an lo phalsak hauh lo mai, wheelchair a nawr kal ngai tan hmun a awm ve lo a nih chu! Chu chuan nasa takin amah-ah chona a pe a, sawrkar hmalatu te hnenah thlenin vantlang hmunah an  tana a awlsam zawk nan leh an tel ve theihnan kawng sialsak turin a ngena, hmala nghal tura intiam kan sawrkar zahawm tak te hnathawh chu tun thleng hian hmuh tur ala awm chuang si lo. He thil hian rualbanlote kan ngaih pawimawh tawk loh zia a tilang chiang hle ani.

       
      Heng kan han sawi tak te atang pawh hian hmabak leh tih tur kan la ngah zia a lang mai awm e, a sawi ringawt a ramtang lo hian mimal ani emaw sorkar leh tlawmngai pawl pawh nise tha thawha kan thusawi te kan um zui a hun tawh takzet ani.

Comments

Popular posts from this blog

Mizo Men’s Fashion Through The Ages

Technological impact on language usage among the youth (How language usage in personal space is slipping over formal space)